Stalna postavka u Rodnoj kući Stevana Mokranjca

Muzej Krajine
www.muzejkrajine.org.rs

 

Stevan Stojanović Mokranjac bio je srpski kompozitor, horski dirigent, vrsni poznavalac folklora, muzički pedagog zaslužan za uvođenje srpskog nacionalnog duha u umetničku muziku. Rođen je u Negotinu 9. januara 1856. godine. U maju 1934. godine pojavljuju se prvi podaci o kući u kojoj se rodio Mokranjac i u kojoj je proveo prve dane svog života. Bila je to potpuno oronula kuća u samom centru grada. Sa restauracijom se započelo 1964. godine. Kuća se odlikuje skromnijim karakteristikama tradicionalne balkanske varoške stambene kuće.

Muzejska postavka nalazi se na spratu, raspoređena je u četiri prostorije koje su međusobno povezane. Sa velikog trema ulazi se u najveću prostoriju u kući. Na zidovima se nalaze panoi na kojima je predstavljena kraća biografija istaknutog kompozitora. Kroz izložena dokumenta, prepisku i lične predmete može se pratiti život i stvaralaštvo Mokranjca od prvih dana do kraja života. U istoj prostoriji prikazana je Mokranjčeva radna soba. Rekonstruisana je originalnim nameštajem i ličnim predmetima umetnika. Među njima se nalaze Mokranjčev radni sto, sa srebrnom mastionicom i perom, stolica sa naslonom, stočić sa priborom za pušenje, klavir, koji je pripadao prvoj Srpskoj muzičkoj školi, drvena rezbarena stolica koju je izradila Marija Mokranjac, lira, svetionik, kao i porodični portreti Stevana Mokranjca i njegove žene, rad Uroša Predića.

U drugom delu kuće se nalazi odžaklija ili ognjište, mesto odakle se kuća grejala i koje je služilo za pripremanje hrane. Oko ognjišta se nalaze bakarne tepsije, a pored zida kredenac za odlaganje hrane, dve drvene stolice i čiviluk. U prostoriji koja se nalazi u istočnom delu kuće i koja predstavlja trpezariju posetioci od autentičnih predmeta mogu da vide ikonu Sv. Nikole iz 19. veka – rad Uroša Predića, srebrno kandilo, mesingani samovar koji je Mokranjac doneo iz Rusije, jednu komodu u duborezu i sat. Ostale eksponate iz ove prostorije su muzeju darivale bogate negotinske porodice 19. veka. Izloženi su trpezarijski orman, sto, četiri stolice, srebrni escajg, posuđe… Druga prostorija, u zapadnom delu kuće, ambijentalno je uređena tako da predstavlja sobu za odmor sa klavirom. Izložen je klavir na kome je Mokranjac dvadeset pet godina radio sa Beogradskim pevačkim društvom, dve stolice u duborezu koje je radila Mica Mokranjac i stočić sa inkrustacijama od sedefa, donet sa gostovanja hora u Carigradu.  Na zidu su izložene porodične fotografije. Na sredini prostorije je drveni sto sa stolicama od ratana. Na stolu se nalazi mesingani okrugao poslužavnik sa fildžanima za crnu kafu. Pored ovih originalnih predmeta u ovoj prostoriji se nalaze još: drveni orman, metalni krevet prekriven pirotskim ćilimom, sedeća garnitura – kanabe i dve fotelje.

Ispred kuće nalazi se bronzana skulptura Stevana Mokranjca, rad Nebojše Mitrića iz 1980. godine.

Projekat podržali: