Svetogorska 17, Beograd

Dom Jevrema Grujića

Prva zgrada zaštićena od strane Zavoda za zaštitu spomenika kulture grada Beograda, 1961. godine
Od 2015. – MUZEJ UMETNOSTI, ISTORIJE I DIPLOMATIJE

Jevrem Grujić bio je  državnik i diplomata čijom zaslugom je donet Prvi zakon o Narodnoj skupštini 1858. godine, temelј moderne demokratije. Bio je najznačajnija figura Svetoandrejske skupštine I pokretač srpskog liberalizma, koji je aktivno učestvovao u odlučujućim političkim događajima Srbije.
Pripadao je prvoj generaciji državnih stipendista na Sorboni. Prozvani „parizlije“, bili su deo intelektualne elite i nosioci evropske kulture u Srbiji 19. veka. Mudar i nepokoleblјiv dolazio je u sukob sa režimom Kneza Aleksandra već u studentskim danima. Zbog političke brošure koju je napisao sa kolegom M. Jankovićem, „Južni Sloveni ili srpski narod sa Hrvatima i Bugarima, pregled njihovog istorijskog, ekonomskog i društvenog života“ ukinuta im je državna stipendija. Ipak, uz finansijsku pomoć prijatelјa, Jevrem se vratio u Pariz i diplomirao prava na Sorboni. Po povratku, zajedno sa mlađim građanskim intelektualcima formirao je liberalnu struju, preteču budućih organizovanih političkih stranaka.
U dugogodišnjoj karijeri bio je više puta ministar, sudija Velikog suda i diplomatski predstavnik Srbije u Carigradu, Londonu, Parizu i Briselu. Beskompromisan u kritikama vlasti, neretko je dolazio u sukob sa režimom i bio žrtva apsolutizma. Kao sudija Velikog suda 1864. godine osuđen je na tri godine robije i gubitak građanskih prava. Međutim, naredne 1865. pomilovan je i oslobođen od strane Knez Mihaila. Od strane savremenika, posebno napredne srpske omladine bio je izuzetno cenjen kao borac za liberalne ideje. Ostavio je zapise, memoare o svom životu I karijeri, koji predstavljaju dragocen izvor za proučavanje srpske političke istorije i društva u 19. veku. Njegov “Životopis” u pet knjiga, prepisala je “na čisto”, supruga Jelena.
Jevrem i Jelena Grujić imali su desetoro dece, od kojih je starost dočekalo samo troje – Stana, Miroslava (Mirka) I Slavko, koji nije imao potomstvo. Tako se loza Jevrema Grujića nastavila ženskom linijom, preko ćerke Stane. Od nje potiču porodice Ćurčić, Protić, Milojević, Naumović, Šećerović I Conić.

U kući se čuva umetnička zbirka od preko 400 predmeta, sakupljana tokom više od dva veka a čine je, između ostalog, portreti najslavnijih srpskih slikara poput Uroša Predića, Paje Jovanovića, Steve Todorović, Uroša Kneževića… U salonima ovoga zdanja možete videti i čuvenu srpsku Mona Lizu, potret kraljice Natalije Obrenović, kraljevske darove, oružje iz Prvog i Drugog srpskog ustanka, među kojem i puške Tanaska Rajića i Hajduk Veljka Petrovića, originalni nameštaj iz 18. i 19. veka, skulpture, kao i najstariju sačuvanu venčanicu na Balkanu (iz 1856. godine).
Kako bi najvredniji deo kolekcije bio sačuvan tokom Drugog svetskog rata, porodica je umetničke predmete zazidala u podrumu kuće. Mnogo godina kasnije, zid je srušen i danas su pred nama tragovi istorije sačuvani od zaborava.
Dom Jevrema Grujića danas je spomenik kulture od visokog značaja i član Evropskog udruženja istorijskih kuća. A da li ste znali da je prva diskoteka na Balkanu – obavezna stanica svetskih zvezda poput Marize Berenson, Omara Šarifa i Alena Delona – bila otvorena baš u podrumu kuće Jevrema Grujića davne 1968. godine?
Dobro došli u Dom Jevrema Grujića, mesto susreta istorije i avangarde!


Pogledaj na mapi

Kako stići


error: Content is protected !!